احاديث , سخنان تصادفي امام رضا (ع)

دومين برخورد زشت مامون كه پس از ولايتعهدي نسبت به امام رضا عليه السلام انجام داد، مساله برهم زدن جلسات علمي آن حضرت بود. زيرا هنگامي كه از شكست خوردن امام در جلسات دانشمندان مايوس گرديد و مشاهده كرد كه هر لحظه شخصيت نهفته امام عليه السلام براي دوست و دشمن آشكار مي شود، سخت به وحشت افتاد. در يك مورد خود اقدام به برهم زدن جلسه مباحثات علمي امام عليه السلام كرد و در مورد دوم به محمد بن عمرو طوسي دستور داد تا مردم را از حضور امام طرد كرده و جلسه را به هم بزند.

متوني كه در اين باره به دست ما رسيده آن قدر زياد است كه به حد تواتر رسيده. ابوالفرج مي نويسد: «. . . مامون، فضل و حسن، فرزندان سهل، را نزد علي بن موسي(ع) روانه كرد. ايشان به وي مقام وليعهدي را پيشنهاد كردند، ولي او نپذيرفت - آنان پيوسته پيشنهاد خود را تكرار كردند و امام همچنان از پذيرفتنش ابا مي كرد، تا يكي از آن دو نفر زبان به تهديد گشود، ديگري نيز گفت، بخدا سوگند كه مامون مرا دستور داده تا گردنت را بزنم اگر با خواست او مخالفت كني ».

درباره امامان پس از پيامبر بزرگوار اسلام صلي الله عليه و آله، و به خصوص درباره امامت هشتمين پيشواي شيعيان، يعني امام علي بن موسي الرضا عليه آلاف التحية و الثنا روايات و احاديث بسياري بازگو شده كه در اين جا طي سه بخش به آنها اشاره مي كنيم:

الف: ضرورت
در اين باره بايد از دو زاويه به موضوع نگريست:
زاويه نخست، به خداوند متعال بستگي دارد و آن اين است كه امامت لطفي است كه پروردگار آن را بر خود فرض فرموده و ممكن نيست كه خداي رئوف و مهربان انسان را بيافريند و او را بدون راهنما و رهبر، به خود واگذارد و پيامبر و امامي را براي نشان دادن راه درست به مردم معرفي نكند.
عالمان مي گويند: همان گونه كه خدا را بايد به عدالت خواند و ستود، بايد او را به لطف نيز توصيف كرد ... آن گاه در بيان معني لطف مي گويند: لطف الهي فراهم ساختن بستر هدايت و زمينه سازي براي نزديكي بندگان به عبادت و دوري از گناه است. از آن جا كه اگر اين زمينه گسترده نشود و اين پيش نياز فراهم نيايد، انسان مي تواند براي راه نيافتن خود دليل آورد، پس خدا براي آن كه اين حجّت را از مردم بگيرد، بايد به راهنمايي بشر بپردازد.

امام رضا(عليه السلام) در خلال جلسات علمي فراوان كه با صاحبان انديشه هاي غيرتوحيدي و مخالف داشت از عنصر عقل و استدلال و برهان، فراوان بهره مي برد و طرف هاي مقابل را با اين روش استدلالي و عقلي وادار به خضوع و اقناع و پذيرش عقايد حقه مي كرد. تجلي عقلانيت دين و دفاع عقلاني حضرت رضا(عليه السلام) از دين و آموزه هاي ديني محور بحث در گفت وگوي حاضر با حجت الاسلام دكتر رضائي مهر پژوهشگر و استاد حوزه علميه قم است كه با هم آن را از نظر مي گذرانيم.

احادیث تعبیری از روح، معنی قرآن و تفاسیر مضامین آن هستند. ائمه معصومین (صلوات الله علیهم اجمعین) بر دعا اهمیت و ضرورت آن تأکید می کنند. و این که دعا نه تنها سلاح انسان در برابر امور منفی نفس و سختیهای زندگی، بلکه سلاح و ابزاری است برای انسان که با کمک آن می تواند به اهداف بلند خود دست یابند تأکید دارند.

شخصيت واقعي افراد، نوعا در تعامل با يكديگر تبلور يافته و جوهره اصلي آن ظاهر مي شود، توجه به حقوق شهروندان، كارگران و خدمه يكي ديگر از رفتارهاي امام (ع) است. ايشان در هنگام غذا خوردن حتي حقوق افرادي را كه كمتر مورد توجهند مراعات مي كردند.

 چرا حرم امام رضا (ع) از طلاست؟ چرا آن را ساده درست نمي کنند و از پولها و طلاها براي مستمندان استفاده نمي کنند يا اينکه چرا دائما آن را بزرگتر مي کنند فکر نمي کنم نيازي باشد مگر چقدر زائر مي آيند که اين قدر بزرگش مي کنند؟